Çocuklarda ve Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Nasıl Anlaşılır? Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

''Dikkatim çok çabuk dağılıyor.'', ''Başladığım işi bitiremiyorum.'', ''Sürekli erteliyorum.'' Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) belirtilerini merak ediyor olabilirsiniz.

DEHB Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)Nedir?

DEHB, dikkat, dürtü kontrolü ve hareketlilikle ilgili zorluklarla karakterize nörogelişimsel bir durumdur. Genellikle çocuklukta başlar ancak yetişkinlikte de devam edebilir.

Çocuklarda DEHB (ADHD) Belirtileri

Çocuklarda belirtiler genellikle okul ve ev ortamında fark edilir:

• Dersi dinlemekte zorlanma: Kişi uzun süre dikkatini sürdüremeyebilir, anlatılanları kaçırabilir.

• Ödevleri yarım bırakma: Başladığı işleri tamamlamakta zorlanabilir.

• Okuma yapmakta zorlanma: Uzun metinleri takip etmekte dikkat kopmaları yaşanabilir.

• Kolay sıkılma: Tekdüze veya uzun süren görevlerde motivasyon hızla düşebilir.

• Detay hataları yapma: Basit dikkatsizliklerden kaynaklı yanlışlar sık görülebilir.

• Unutkanlık: Günlük görevleri, eşyaları veya yapılacak işleri unutma eğilimi olabilir.

• Organizasyon güçlüğü: Plan yapma ve işleri sıraya koymada zorlanma görülebilir.

  
  

Hiperaktivite Belirtileri

• Sürekli hareket halinde olma: Oturması gereken durumlarda bile kıpırdanma ihtiyacı hissedebilir.

• Yerinde duramama: Uzun süre sabit kalmakta zorlanır.

• Sessiz oyunlarda zorlanma: Sessiz ve sakin aktiviteleri sürdürmekte güçlük yaşayabilir.

• Aşırı konuşma: Ortamdan bağımsız şekilde fazla konuşma eğilimi gösterebilir.

• Sürekli bir şeylerle meşgul olma ihtiyacı: Boş kalmaya tahammül edemeyebilir.

  
  

Dürtüsellik Belirtileri

• Söz kesme: Karşısındaki kişi konuşurken araya girme eğilimi olabilir.

• Sırasını bekleyememe: Sabırsızlık nedeniyle bekleme gerektiren durumlarda zorlanabilir.

• Acele karar verme: Sonuçları düşünmeden hızlı tepkiler verebilir.

• Riskli davranışlar: Sonuçlarını değerlendirmeden hareket etme görülebilir.

• Duygu ve davranış kontrolünde zorlanma: Tepkiler anlık ve yoğun olabilir.

  
  

Yetişkinlerde DEHB Belirtileri

DEHB sadece çocukluk dönemine ait değildir. Yetişkinlikte de devam edebilir ve çoğu zaman daha içselleştirilmiş ve günlük yaşamın içine dağılmış şekilde görülür.

Dikkat Sorunları

• İşleri erteleme: Yapılması gereken işleri sürekli sonraya bırakma.

• Odaklanma güçlüğü: Uzun süre dikkat gerektiren işlerde zihnin çabuk dağılması.

• Dağınıklık ve unutkanlık: Randevuları kaçırma, eşyaları sık kaybetme, planları karıştırma.

• İşi tamamlamada zorlanma: Başlanan işleri bitirmekte güçlük yaşama.

  
  

Duygusal Zorlanmalar

• Çabuk sıkılma: Rutine tahammül edememe, sürekli yenilik arama.

• Sabırsızlık: Bekleme gerektiren durumlarda zorlanma.

• Duygu düzenleme güçlüğü: Ani öfke, hızlı duygusal yükselme veya düşme.

• İçsel huzursuzluk: Zihinsel olarak hep bir şey olacakmış gibi hissetme.

  
  

Günlük Hayata Etkileri

• İş yaşamında zorlanma: İş değiştirme eğilimi veya süreklilik sağlayamama.

• İlişkilerde zorlanma: Dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya duygusal tepkiler nedeniyle çatışmalar.

• Zaman yönetimi problemleri: Sürekli geç kalma, plan yapamama ya da plana uyamama.

• Sorumlulukları organize etmede güçlük: Günlük işleri bir düzene koyamama.

  
  

DEHB Olmadan da Bu Belirtiler Görülebilir mi?

Evet. Aşağıdaki durumlar da DEHB benzeri belirtiler yaratabilir:

• Yoğun kaygı (anksiyete)

• Depresyon

• Uyku düzensizliği

• Travmatik yaşantılar

• Aşırı stres ve tükenmişlik

  
  

Yani sadece belirtilere bakarak tanı koymak doğru değildir.

DEHB (ADHD) Nasıl Değerlendirilir?

DEHB değerlendirmesi çok yönlü yapılmalıdır:

• Klinik görüşme

• Davranış gözlemi

• Ölçekler ve testler

Bu noktada en sık kullanılan dikkat performans testlerinden biri:

MOXO Dikkat Testi'dir.

MOXO Dikkat Testi Nedir?

MOXO testi; dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite performansını ölçen bilimsel bir testtir.

Neleri Ölçer?

• Dikkat süresi,

• Tepki hızı,

• Dürtü kontrolü,

• Çeldiricilere karşı performans.

  
  

Neden Önemlidir?

• Objektif veri sağlar.

• DEHB (ADHD) ile benzer durumları ayırt etmeye yardımcı olur.

• Çocuk ve yetişkinlerde uygulanabilir.

  
  

İzmir Karşıyaka’da MOXO Testi ve Online Danışmanlık

Moxo Testini İzmir Karşıyaka'da yüz yüze veya uzaktan online olarak Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından gerçekleştirmeniz mümkün olmaktadır.

Ne Zaman Destek Almalısınız?

Eğer sizi ya da çocuğunuzu:

• Dikkat dağınıklığı günlük hayatı etkiliyorsa,

• Okul / iş performansı düşüyorsa,

• Sürekli erteleme ve unutkanlık varsa,

• İlişkilerde zorlanma yaşanıyorsa;

bir uzmana başvurmak önemli bir adımdır.

Randevu ve İletişim

Dikkat sorunlarınızı netleştirmek ve doğru bir yol haritası oluşturmak için profesyonel destek alabilirsiniz.

📍 İzmir Karşıyaka’da yüz yüze veya Online olarak yurt içi ve yurt dışından Türkçe / İngilizce terapi almanız mümkün.

You can receive professional support to better understand your attention-related difficulties and to create a clear, structured roadmap tailored to your needs.

📍 Therapy sessions are available face-to-face in Karşıyaka, Izmir, as well as online in both Turkish and English from anywhere in Turkey or abroad.