Film Analizi: There Will Be Blood - Hırs, Yalnızlık ve Amerikan Rüyası'nın Çöküşü

There Will be Blood (Kan Dökülecek) - (2017)

Paul Thomas Anderson’ın There Will Be Blood (Kan Dökülecek) filmi, 20. yüzyılın başlarında Amerika’da petrol endüstrisinin yükselişini anlatırken insan doğasının hırs, açgözlülük ve insan doğasının en karanlık köşelerine odaklanır. Film, Daniel Plainview adındaki hırslı bir petrolcünün hayatı üzerinden başarı, güç, yalnızlık ve ahlaki çöküş temalarını işler. Daniel’in hikayesi, Amerikan Rüyası’nın parlak vaatlerinin ardındaki karanlığı ve bu rüyanın insana olan maliyetini gözler önüne serer.

Daniel Plainview: Hırsın ve Ahlaki Çöküşün Simgesi

Daniel Plainview, filmin başında zorlu koşullarda maden arayan, ölümle burun buruna gelen bir adam olarak karşımıza çıkar. Madeni bulduğunda söylediği “There she is” (İşte buradasın) cümlesi, onun başarıya ve maddi kazanca olan tutkusunu açıkça ortaya koyar. Bu sahne, Daniel’in hayatta kalma mücadelesi ile hırsı arasındaki ince çizgiyi gösterir. Maden ararken yaşadığı ve tüm yaşamını topallayarak geçirmesine sebep olan ölümcül bir kazanın ardından bile başarıya ve güce odaklanması, onun kişiliğinin temelini oluşturan pragmatizm ve acımasızlığın bir göstergesidir.

Daniel’in karakteri, psikolojik açıdan incelendiğinde, “gölge” kavramıyla örtüşür. Carl Jung’un teorisine göre gölge, kişinin bastırdığı, kabul etmek istemediği karanlık yönlerini temsil eder. Daniel, film boyunca bu gölgeyi benimser ve onun kontrolü altına girer. Özellikle oğlu H.W.’yi patlama sonrası petrole tercih etmesi, bu dönüşümün en çarpıcı örneğidir. Bu an, Daniel’in artık hırs tarafından tüketilen bir adama dönüştüğünü ve insani bağlarını feda etmeye hazır olduğunu gösterir.

H.W. Plainview: İnsani Bağların Sembolü

H.W., Daniel’in hayatında insani bağların ve sevginin tek temsilcisidir. Ancak Daniel’in hırsı, bu bağı da yok eder. H.W.’nin işitme duyusunu kaybetmesi ve Daniel’in onu bir sağırlar okuluna göndermesi, sadece pratik bir karar değil, aynı zamanda Daniel’in insani duygularından vazgeçtiğinin bir göstergesidir. Bu eylem, Daniel’in artık başarı ve güç uğruna her şeyi feda edebileceğini ortaya koyar. H.W. ile olan ilişkisinin bozulması, Daniel’in ahlaki çöküşünün en somut örneklerinden biridir.

Eli Sunday: Dini Otorite ve İktidar Mücadelesi

Eli Sunday, Daniel’in tam zıttı gibi görünse de aslında onun kadar hesapçı ve çıkarcı bir karakterdir. Eli, dini otoriteyi kullanarak topluluk üzerinde güç kurmaya çalışır. Ancak onun performatif şeytan çıkarma ayinleri ve vaazları, tıpkı Daniel’in petrol yoluyla refah vaatleri gibi, kişisel çıkarlarını gizlemeye yönelik araçlardır. İki karakter arasındaki dinamik, karşılıklı manipülasyon ve sömürüye dayalı bir ilişkiyi yansıtır.

Eli ve Daniel arasındaki çatışma, iki farklı iktidar biçiminin mücadelesidir: dini otorite ve kapitalist hırs. Daniel’in Eli’yi “milkshake” sahnesinde acımasızca aşağılaması, sadece kişisel bir hesaplaşma değil, aynı zamanda ahlaki ve manevi değerlerin reddinin bir tezahürüdür. Bu sahne, Daniel’in nihilizmini ve her türlü ahlaki çerçeveyi reddedişini gösterir.

Her ne kadar çıkarlarının çatışmasından dolayı birbirleri için rakip görünseler de konuşmanın birinde Eli, işçilerin alkol kullandıklarını bunun engellenebileceğinden bahseder fakat Daniel pek umursamaz. Burada film, kritik bir noktaya parmak basar. İnancın da faydacı tarafını gösterir bize. Alkol kullanımı inanç yoluyla engellemek verimi artırır. Eli inancın gücünü Daniel ile paylaşmaya çalışmıştır fakat Daniel yalnızdır ve sıfırdan yükselirken yanında kimseyi istememektedir. Onun için herkes rakiptir.

Hırsın Yıkıcı Etkisi ve Ahlaki Çöküş

Kan Olacak, hırsın yıkıcı etkilerini ve maddi başarının boşluğunu ustalıkla ele alır. Daniel Plainview’in karakter arkı, azimli bir maden arayıcısından canavarlaşmış bir figüre dönüşümünü gösterir. Film, Amerikan Rüyası’nın karanlık yüzünü ortaya koyarken, kontrolsüz hırsın bireyi nasıl tükettiğini ve insani değerleri nasıl yok ettiğini vurgular.

Filmin sonunda Daniel, muazzam bir servete kavuşmuş ancak tamamen yalnız kalmıştır. Eli’yi vaftiz edip öldürmesi, onun ahlaki çöküşünün final noktasıdır. “Ben bittim” cümlesi, Daniel’in artık insanlığını tamamen kaybettiğinin bir itirafıdır. Bu son, hırsın ve açgözlülüğün bedelini ödeyen bir karakterin trajedisini simgeler.

Sonuç: Hırsın Bedeli

Kan Olacak, hırs, açgözlülük ve insan doğasının karanlık yüzü üzerine derinlemesine bir incelemedir. Daniel Plainview’in ahlaki çöküşü, kontrolsüz hırsın bireyi nasıl tükettiğini ve insani değerleri nasıl yok ettiğini gösterir. Film, Amerikan Rüyası’nın altında yatan karanlığı ve maddi başarının boşluğunu gözler önüne sererken, izleyiciye hırsın bedelini düşünmeye davet eder.

Paul Thomas Anderson’ın yönetmenliği ve Jonny Greenwood’un unutulmaz müziği, filmin temalarını güçlendirerek huzursuzluk ve gerilim dolu bir atmosfer yaratır. Kan Olacak, sadece bir film değil, aynı zamanda insan doğası üzerine derin bir psikolojik çalışmadır.

Ege Üniversitesi Psikoloji Öğrencisi

Emirhan USLU