Öz güven ve Onay Arayışı Arasındaki İnce Çizgi

Günümüzde birçok insan kendini geliştirmek, daha güçlü hissetmek ve hayatında daha sağlam kararlar almak için öz güven üzerine çalışıyor. Ancak çoğu zaman özgüven ile başkalarının onayına duyulan ihtiyaç birbirine karışabiliyor. Bir kişi dışarıdan güçlü görünse bile eğer sürekli takdir, kabul ve onay bekliyorsa bu durum aslında öz güvenin değil onay arayışının işareti olabilir.

Peki gerçekten öz güvenli olmak ne demektir ve bir insan ne zaman başkalarının onayına bağımlı hale gelir?

Öz güven Nedir?

Psikolojide öz güven, bireyin kendi değerini ve yeterliliğini içsel olarak kabul etmesi anlamına gelir. Öz güveni olan kişiler:

• Hata yapabileceklerini kabul ederler

• Başkalarının düşüncelerini önemserler ama hayatlarını buna göre şekillendirmezler

• Kendilerini başkalarıyla sürekli kıyaslamazlar

• Eleştirileri kişisel bir yıkım olarak görmezler

  
  

Gerçek öz güven, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiden doğar. Bu nedenle öz güvenli bir insan için dışarıdan gelen takdir güzel bir şeydir fakat olmazsa olmaz değildir.

Onay Arayışı Nedir?

Onay arayışı, kişinin değerini ve yeterliliğini başkalarının tepkilerine göre belirlemesi durumudur. Bu kişiler çoğu zaman farkında olmadan şu davranışları sergiler:

• Sürekli başkalarının ne düşündüğünü merak etmek

• Karar almadan önce mutlaka birinin onayını almak

• Eleştiriye karşı aşırı hassas olmak

• Hayır demekte zorlanmak

• Herkesi memnun etmeye çalışmak

  
  

Bu durumda kişinin öz saygısı içsel bir temele değil dış dünyadan gelen geri bildirimlere bağlıdır. Yani kişi kendini iyi hissetmek için sürekli takdir, beğeni veya kabul arar.

Öz güven ve Onay Arayışı Arasındaki Fark

Bu iki kavram dışarıdan bakıldığında bazen benzer görünebilir. Ancak psikolojik açıdan aralarında önemli bir fark vardır.

Öz güvenli kişi:

• Kendi değerini içsel olarak bilir

• Eleştiriyi gelişim fırsatı olarak görebilir

• Başkalarını memnun etmek zorunda hissetmez

  
  

Onay arayan kişi:

• Değerini başkalarının tepkileri belirler

• Eleştiriyi reddedilme gibi algılar

• İnsanları hayal kırıklığına uğratmaktan çok korkar

  
  

Kısacası öz güven kişinin kendi iç sesiyle kurduğu ilişki, onay arayışı ise başkalarının sesiyle kurduğu bağımlı ilişkidir.

Onay Arayışı Neden Gelişir?

Onay arayışının kökeni çoğu zaman çocukluk deneyimlerine dayanır. Özellikle şu durumlar bu eğilimi artırabilir:

• Sürekli eleştirilen bir çocukluk

• Başarıya koşullu sevgi gösterilmesi

• ''Başkaları ne der?'' anlayışıyla büyütülmek

• Kendi kararlarını verme fırsatının olmaması

  
  

Bu durumlarda birey zamanla şu inancı geliştirebilir:

''Değerli olmak için başkalarının beni onaylaması gerekir.''

Bu inanç yetişkinlikte de devam eder ve kişi farkında olmadan sürekli dışarıdan gelen geri bildirimlerle kendini ölçmeye başlar.

Sosyal Medya ve Onay Arayışı

Modern dünyada sosyal medya da onay arayışını güçlendiren önemli faktörlerden biridir. Beğeni sayıları, yorumlar ve takipçi sayıları kişinin kendini değerlendirme biçimini etkileyebilir.

Birçok kişi için şu sorular giderek daha belirleyici hale gelmiştir:

• Paylaşımım kaç beğeni aldı?

• İnsanlar beni nasıl görüyor?

• Yeterince ilgi görüyor muyum?

  
  

Bu durum zamanla kişinin kendi değerini dijital geri bildirimlere bağlamasına neden olabilir.

Sağlıklı Öz güven Nasıl Geliştirilir?

Öz güven geliştirmek, dış dünyayı tamamen yok saymak anlamına gelmez. Önemli olan değer duygusunun merkezini iç dünyaya taşımaktır.

Bunun için şu adımlar yardımcı olabilir:

1. İçsel konuşmaları fark etmek: Kişinin kendisiyle nasıl konuştuğu özgüvenin temelini oluşturur.

2. Hata yapmayı kabul etmek: Hata yapmak değersizlik değil, öğrenme sürecidir.

3. Sınır koymayı öğrenmek: Herkesi memnun etmeye çalışmak özgüveni güçlendirmez, aksine zayıflatır.

4. Kendi değerlerini tanımak: Başkalarının beklentileri yerine kişinin kendi değerlerini keşfetmesi önemlidir.

5. Kendini başkalarıyla kıyaslamayı azaltmak: Her bireyin hayat yolu farklıdır.

Öz güven ve onay arayışı arasındaki çizgi bazen çok ince olabilir. Bir insan dışarıdan güçlü görünse bile eğer değerini sürekli başkalarının tepkilerine göre belirliyorsa bu durum sağlıklı özgüvenin değil onay bağımlılığının işareti olabilir. Gerçek öz güven, başkalarının bizi nasıl gördüğünden çok bizim kendimizi nasıl gördüğümüzle ilgilidir. İnsan kendi değerini içsel olarak kabul ettiğinde dış dünyadan gelen onay artık bir ihtiyaç değil sadece hoş bir geri bildirim haline gelir.

Siz de hayatınızdaki öz güven ve onay arayışı arasındaki ince çizgiyi daha iyi anlamak ve kendinizle kurduğunuz ilişkiyi güçlendirmek istiyorsanız profesyonel destek alabilirsiniz. İzmir Karşıyaka’da bulunan psikolojik danışmanlık merkezimizde; öz güven, öz saygı, ilişki problemleri, onay ihtiyacı, anksiyete, değersizlik duygusu, sağlıklı sınırlar koyma, kendini ifade etme güçlüğü, duygusal farkındalık, sosyal kaygı, aşırı düşünme, karar vermekte zorlanma, stres yönetimi, ölüm korkusu veya diğer pek çok problem alanında psikolojik destek sunulmaktadır.

İzmir Karşıyaka psikolojik danışmanlık hizmetlerimizden yararlanmak için merkezimizle iletişime geçebilir; Karşıyaka’da yüz yüze psikolojik danışmanlık ya da Türkiye’nin her yerinden katılabileceğiniz online psikolojik danışmanlık seçeneklerinden faydalanabilirsiniz. Uzman desteği ile kendinizi daha iyi tanıyabilir, içsel gücünüzü keşfedebilir ve daha sağlıklı bir psikolojik denge kurabilirsiniz.

Sağlıkla Kalın.