Arama Sonuçları

İlişkiler neden başlar ve neden biter? Bir zamanlar birbirinin gözünün içine bakan iki insan nasıl olur da aynı evin içinde iki yabancıya dönüşür? Bugün bir psikolog gözüyle, sinemanın en çarpıcı ve gerçekçi ilişki dramlarından biri olan Blue Valentine filmini masaya yatırıyoruz. Eğer siz de ilişkinizde bir tıkanma yaşıyor veya eskisi gibi olmadığınızı düşünüyorsanız bu analizde kendinizden parçalar bulabilirsiniz. Film Künyesi Yönetmen: Derek Cianfrance Oyuncular: Ryan Gosling (Dean), Michelle Williams (Cindy) Yapım Yılı: 2010 Tür: Dram / Romantik Blue Valentine, yönetmen Cianfrance’ın gerçekçiliği yakalamak adına oyuncularını çekimler öncesinde bir ay boyunca aynı evde yaşattığı, bütçelerini paylaştırdığı ve gerçek bir aile dinaminiği kurdurduğu bir yapımdır. Bu metodolojik yaklaşım, filmdeki çatışmaların neden bu kadar can yakıcı derecede gerçek olduğunu açıklamaktadır. Blue Valentine Filminin Konusu Film, Dean ve Cindy çiftinin ilişkisini iki farklı zaman dilimi üzerinden anlatır. Bir yanda; aşkın taze olduğu, heyecan verici, umut dolu tanışma ve flört evresi diğer yanda ise evliliklerinin altıncı yılında artık birbirlerine tahammül edemedikleri, iletişimin koptuğu ve duygusal olarak tükendikleri günümüz. Dean; sevdiği kadını mutlu etmek için her şeyi yapan, romantik ve aile odaklı bir adamken Cindy, geçmiş travmalarının ve hayal kırıklıklarının yükünü taşıyan kariyer ve kişisel tatmin arayışında olan bir kadındır. Film, bir otel odasında son bir kez ilişkilerini kurtarmaya çalışan çiftin aslında birbirlerinden ne kadar uzağa düştüklerini çarpıcı bir şekilde izleyiciye sunar. Psikolojik Analiz 1. Bağlanma Stilleri ve Travma Mirası Cindy’nin karakterinde kendi ailesinden tecrübe ettiği mutsuz evlilik modelinin izlerini görüyoruz. Geçmişte yaşadığı hayal kırıklıkları, onun güvenli bağlanma kurmasını zorlaştırıyor. Dean ise her ne kadar sevgi dolu görünse de Cindy’nin sınırlarına ve kişisel gelişim ihtiyacına bazen boğucu bir sevgiyle yaklaşıyor. 2. İletişimde Mahşerin Dört Atlısı Gottman yönteminde sıkça bahsettiğimiz; eleştiri, aşağılama, savunma ve duvar örme bu filmde adeta somutlaşıyor. Dean ve Cindy artık birbirlerini dinlemek yerine sadece kendi yaralarını korumak için birbirlerine saldırıyorlar. Tartışmalar bir çözüm üretmekten ziyade sadece daha fazla yaralanmaya sebep oluyor. 3. Beklentiler ve Hayal Kırıklığı (İdealizasyon vs. Realite) İlişkinin başında Dean, Cindy için bir kurtarıcı gibidir. Ancak zaman geçtikçe Dean’in hayata karşı hırssızlığı ve sadece anda kalma arzusu, Cindy için bir yük haline gelmeye başlar. Bu durum çiftlerin birbirini gerçek halleriyle değil ihtiyaç duydukları rol üzerinden sevmelerinin yarattığı bir hayal kırıklığıdır. 4. Duygusal Tükenmişlik İlişkideki duygusal banka hesabı boşaldığında en küçük bir tetikleyici bile büyük patlamalara neden olur. Filmdeki otel odası sekansı, bu tükenmişliğin zirve noktasıdır. Sevgi vardır ancak bu sevgi, biriken öfkeyi ve hayal kırıklığını örtmeye yetmemektedir. Siz de İlişkinizde Blue Valentine mi Yaşıyorsunuz? Blue Valentine bize aşkın sadece hissetmekten ibaret olmadığını aynı zamanda bir yönetme becerisi olduğunu gösterir. Eğer siz de partnerinizle aynı dili konuşamadığınızı hissediyor, sürekli aynı kavgaların içinde dönüp duruyorsanız bilmelisiniz ki bu döngüden çıkmak mümkündür. Bir uzman desteği alarak; İletişim kazalarını engelleyebilir, Birbirinizin duygusal haritalarını yeniden çıkarabilir, Geçmiş travmaların bugünkü ilişkinize etkisini fark edebilirsiniz. Unutmayın: Hiçbir ilişki filmdeki gibi trajik bir sona mahkum değildir ve farkındalık iyileşmenin ilk adımıdır. İyi Seyirler! 🍿

Bir ilişkiyi kaybetmemek için sürekli alttan alan taraf siz misiniz? Hayır dememek, kırıldığınız halde susmak, karşı taraf gitmesin diye kendi ihtiyaçlarınızı ertelemek, sürekli anlayış gösteren taraf olmak, mesajlara geç cevap geldiğinde yoğun kaygı hissetmek, terk edilme ihtimali karşısında paniklemek… Bazen insanlar bir ilişkiyi değil o ilişkinin kaybıyla birlikte hissedecekleri yalnızlığı, değersizliği ve boşluğu kaybetmekten korkarlar. Bu yüzden ilişki ilerledikçe kişi fark etmeden kendisini geri plana atmaya başlayabilir. Çünkü zihnin derininde şu düşünce vardır: ''Kendim gibi davranırsam gider, sınır koyarsam beni sevmez ve rahatsız olduğumu söylersem benden uzaklaşır. İşte tam bu noktada sevgi ile kaygı birbirine karışmaya başlar. Kaybetme Korkusu Nedir? Kaybetme korkusu; kişinin sevdiği insanı, ilişkiyi, ilgiyi veya duygusal bağı kaybetme ihtimaline karşı yoğun kaygı yaşamasıdır. Bu korku çoğu zaman sadece romantik ilişkilerde görülmez; arkadaşlıklarda, aile ilişkilerinde, iş ortamında hatta sosyal medyada bile ortaya çıkabilir. Ancak özellikle romantik ilişkilerde çok daha yoğun hissedilir. Çünkü romantik bağlar, çocukluk dönemindeki bağlanma ihtiyaçlarını tetikleyebilir. Bu yüzden bazı insanlar ilişkilerde normal bir mesafe değişimini bile tehdit gibi algılar. Örneğin; partnerin kısa cevap vermesi, eskisi kadar ilgi göstermemesi, yalnız kalmak istemesi, yoğun olması, daha az mesaj atması kişide büyük bir terk edilme alarmı yaratabilir. Kaybetme Korkusu Olan İnsanların Ortak Özellikleri Kaybetme korkusu yaşayan bireylerde sık görülen bazı davranışlar vardır: 1. Sınır Koymakta Zorlanmak Rahatsız olduğunuzu belirtememek, sürekli anlayış göstermek, karşı taraf kırılmasın diye kendi duygularını bastırmak… Çünkü bilinçdışında şu korku vardır: ''Sınır koyarsam gider.'' Bu yüzden kişi zamanla ilişki içinde kendi benliğini kaybetmeye başlayabilir. 2. Sürekli Güvence Aramak ''Beni seviyor musun?'' ''Bir sorun mu var?'' ''Bana kızgın mısın?'' ''Eskisi gibi hissetmiyorsun sanki…'' Bu soruların altında genellikle yoğun ilişki kaygısı bulunur. Kişi ilişkinin bittiğine dair kanıt aramaz. Aslında güvende hissetmeye çalışır. 3. Fazla Düşünmek (Overthinking) Kaygılı bağlanma yaşayan bireylerin zihni çoğu zaman sürekli analiz halindedir. ''Neden böyle yazdı?'' ''Neden kısa cevap verdi?'' ''Acaba benden sıkıldı mı?'' ''Bir hata mı yaptım?'' ''Başkası mı var?'' Beyin sürekli olası tehditleri tarar. Bu durum zamanla zihinsel yorgunluk yaratabilir. 4. Kendini Fazla Feda Etmek Bazı insanlar ilişkilerde fazla veren taraf olur. Sürekli anlayış gösterir, sürekli özür diler, sürekli telafi etmeye çalışır, karşı tarafın ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarının önüne koyar. Başta bu davranış modeli fedakarlık gibi görünebilir ama bazen bunun altında terk edilme korkusu vardır. Çünkü kişi şunu düşünür: ''Ne kadar çok verirsem o kadar vazgeçilmez olurum.'' 5. Yalnız Kalma Korkusu Kaybetme korkusu yaşayan bazı bireyler için yalnızlık sadece yalnızlık değildir. Yalnızlık; değersizlik, sevilmeme, terk edilme ve yetersizlik duygularını tetikleyebilir. Bu yüzden bazı insanlar sağlıksız ilişkilerde bile kalmaya devam edebilir. Kaybetme Korkusu Neden Oluşur? Bu korkunun altında çoğu zaman erken dönem ilişki deneyimleri vardır. Özellikle; tutarsız sevgi, eleştirel ebeveyn tutumu, duygusal ihmal, terk edilme deneyimleri, çocukluk travmaları, güvenli bağ kuramamak kişinin yetişkinlik ilişkilerini etkileyebilir. Çocuk zihni sevgiyi şöyle öğrenebilir: ''Sevilmek için uslu olmalıyım, sorun çıkarırsam terk edilirim, ihtiyaçlarım fazla veya beni bırakabilirler.'' Yetişkinlikte ise kişi ilişkilerde sürekli tetikte hissedebilir. Sevgi mi Kaygı mı? Bu soru çok önemlidir. Çünkü birçok insan yoğun duyguyu aşk zannedebilir. Oysa bazen hissedilen şey sevgi değil kaybetme korkusudur. Sağlıklı sevgide; güven, alan, bireysellik ve rahatlık vardır. Kaygılı ilişkilerde ise sürekli tetikte olma, aşırı düşünme, kontrol etme ihtiyacı, onay arama ve kaybetme korkusu ön plana çıkabilir. Kendinizden Vazgeçtiğinizi Gösteren İşaretler Eğer ilişkide; sürekli siz özür diliyorsanız, kendi ihtiyaçlarınızı erteliyorsanız, hayır diyemiyorsanız ve sınır çizemiyorsanız, mutsuz olduğunuz halde kalıyorsanız, karşı taraf üzülmesin diye kendinizi bastırıyorsanız, yalnız kalmamak için ilişkiye tutunuyorsanız, sürekli onay ihtiyacı hissediyorsanız kendinizden uzaklaşıyor olabilirsiniz. Çünkü sağlıklı ilişkiler kişinin kendisini küçültmesini gerektirmez. Kaybetme Korkusu İlişkileri Nasıl Etkiler? İronik şekilde, yoğun kaybetme korkusu bazen ilişkiyi daha da zorlayabilir. Çünkü kişi; aşırı hassaslaşabilir, fazla kontrolcü davranabilir, sürekli güvence isteyebilir, karşı tarafın davranışlarını aşırı analiz edebilir ve bu durum ilişkide baskı yaratabilir. Sonrasında kişi gerçekten uzaklaşma gördüğünde korkusu daha da büyüyebilir. Ve döngü devam eder. Kaybetme Korkusu ile Nasıl Baş Edilir? İlk adım fark etmektir. Kendinize şu soruları sorabilirsiniz: Bu ilişkide gerçekten ne hissediyorum? Sevilmek için kendimden vazgeçiyor muyum? Sınır koyduğumda neden suçlu hissediyorum? Yalnızlık benim için ne anlam taşıyor? Partnerimi mi seviyorum yoksa kaybetmekten mi korkuyorum? İlişkide rahat mıyım yoksa sürekli tetikte mi? Bu sorular kişinin kendi bağlanma örüntülerini anlamasına yardımcı olabilir. Terapi Süreci Neden Önemlidir? Kaybetme korkusu çoğu zaman öyle sanılsa da sadece özgüven eksikliği değildir. Bu durum: bağlanma stilleri, çocukluk deneyimleri, değersizlik şemaları, terk edilme şeması, ilişki travmaları; ile bağlantılı olabilir. Psikoterapi sürecinde kişi: ilişki döngülerini fark etmeyi, sınır koymayı, duygularını regüle etmeyi, sağlıklı bağ kurmayı, kendilik değerini ilişki dışında da hissedebilmeyi; öğrenebilir. Çünkü gerçek güven, birinin gitmeyeceğinden emin olmak değil biri gitse bile kendi benliğinizi kaybetmeyeceğinizi hissedebilmektir. Bir ilişki uğruna sürekli kendinizi küçültüyor, bastırıyor veya yok sayıyorsanız bu sevgi değil kaybetme korkusu olabilir. Hiç kimse sevilmek için kendisinden vazgeçmek zorunda değildir. Sağlıklı ilişkiler; sürekli kaygı hissettiren değil kişinin kendisi gibi hissedebildiği ilişkilerdir. Farkındalık ve sevgi ile kalın.

Sinema tarihi, toplumsal çöküşü anlatan pek çok yapımla doludur ancak çok azı 28 Gün Sonra (28 Days Later) kadar insan ruhunun derinliklerindeki ilkel korkulara dokunabilir. Danny Boyle ve Alex Garland’ın bu kült eseri, sadece bir zombi filmi değil; travmanın, izolasyonun ve etik çöküşün klinik bir incelemesidir. Post apokaliptik bir hikaye anlatan 28 Gün Sonra filmine psikolojik açıyla baktığımızda, filmdeki Öfke Virüsünün aslında biyolojik bir silahtan ziyade bastırılmış toplumsal cinnetin ve kontrolsüz dürtülerin bir metaforu olduğunu görürüz. Filmin Konusu Laboratuvar ortamında üretilen Öfke Virüsünün bir kaza sonucu serbest kalmasıyla tüm İngiltere saniyeler içinde vahşete sürüklenir. Olaydan 28 gün sonra hastanedeki komasından uyanan kurye Jim, medeniyetin çöktüğü ıssız bir dünyada tek başına kalır. Bir grup hayatta kalanla birleşen Jim, enfekte olmuş saldırganlardan ve virüsten daha tehlikeli hale gelen insan doğasından kurtulmaya çalışır. Yapım ve Oyuncu Kadrosu Yönetmen: Danny Boyle. Boyle, bu filmde geleneksel kameraları reddedip dijital kameralar kullanarak sinemada bir devrim yaptı. Bu seçim, filme o rahatsız edici ev videosu ya da belgesel havasını vererek izleyiciyi olayın tam içine, o çiğ gerçekliğe hapsetti. Senaryo: Alex Garland. Senaryonun arkasındaki isim olan Alex Garland (aynı zamanda Ex Machina’nın yönetmenidir), insan doğasının karanlık taraflarını deşmekte ustadır. Garland, virüsü biyolojik bir kazadan ziyade toplumsal bir eleştiri aracı olarak kurgulamıştır. Oyunculuk Performansları: Cillian Murphy (Jim): Kariyerinin dönüm noktası olan bu filmde Murphy; kırılgan bir hastadan hayatta kalmak için vahşileşmek zorunda kalan bir savaşçıya dönüşümü muazzam bir derinlikle sergiliyor. Naomie Harris (Selena): Başlangıçta sert ve duygusuz görünen Selena aslında ağır bir hayatta kalma travması yaşayan bireyin savunma mekanizmalarını temsil eder. Brendan Gleeson (Frank): Filmdeki en insani ve umut dolu karakterdir. Onun kaybı hikayede masumiyetin ve sivil düzenin tamamen bitişini simgeler. Christopher Eccleston (Binbaşı Henry West): Otoritenin nasıl bir deliliğe dönüşebileceğini soğukkanlılıkla canlandırarak filmin asıl kötüsünü unutulmaz kılmıştır. Psikolojik Analiz 1. Kaosun İçindeki Zihin: Travma ve Disosiyasyon Film, Jim’in (Cillian Murphy) komadan uyanıp bomboş bir Londra ile karşılaşmasıyla başlar. Psikolojik açıdan bu sahne, akut stres bozukluğu yaşayan bir bireyin dünyayı algılama biçimine dair muazzam bir görsel dışavurumdur. Derealizasyon ve Gerçek Dışılık: Jim’in o devasa metropolde tek başına yürürken hissettiği gerçek dışılık duygusu, ağır travma geçiren danışanların dünyayı algılayışıyla paralellik gösterir. Bildiği dünyanın saniyeler içinde yok olması, bireyin temel güven duygusunun kökünden sarsılmasıdır. Güvenli Alanın Kaybı: Evin, sokakların ve hastanenin artık güvenli olmaması zihnin gerçekliği reddetme aşamasını tetikler. Bu sahne, bir insanın hayatındaki büyük bir kriz sonrası hissettiği o devasa içsel boşluk ve anlamsızlık duygusunun sinematik bir karşılığıdır. 2. Öfke Virüsü: Kontrol Edilemeyen İd ve Bastırılmış Dürtüler Filmdeki enfekteler, klasik zombiler gibi ölü değil, aşırı öfkeli yaşayan insanlardır. Bu, Freudyen bir perspektifle incelendiğinde, Süper-ego’nun (toplumsal vicdan ve kurallar) tamamen devre dışı kalması ve İd’in (hayvani dürtüler) mutlak kontrolü ele geçirmesidir. Dürtü Kontrolü ve Medeniyet: Medeniyet, bireylerin dürtülerini kontrol etme becerisi üzerine kuruludur. Virüs bu kontrolü kaldırdığında geriye sadece saf, yıkıcı bir enerji kalır. Virüslü bireylerde artık empati, muhakeme veya planlama yoktur. Klinik Yansıma: Film bize şu kritik soruyu sorar: Günlük hayatımızda bastırdığımız öfke, stres altında kontrol edilemez hale geldiğinde sosyal ilişkilerimizi nasıl zehirler? Toplumsal baskı ortadan kalktığında içimizdeki gölge ile ne kadar başa çıkabiliriz? 3. Grup Psikolojisi ve Hayatta Kalma Etiği Jim, Selena ve diğerlerinin kurduğu küçük grup içindeki dinamikler, sosyal psikoloji dersi niteliğindedir. Pragmatizm vs. Empati: Selena karakterinin başlangıçtaki zayıf olanı geride bırak tavrı, aşırı stres altındaki insanın empati yeteneğinin nasıl köreldiğini gösterir. Ancak hikaye ilerledikçe, bağlanma kuramı uyarınca bağ kurmanın hayatta kalmak için biyolojik güçten daha önemli olduğu vurgulanır. Hayatta Kalma Suçluluğu: Sevdiklerini kaybedenlerin hissettiği o ağır suçluluk duygusu, karakterlerin kararlarını şekillendiren temel motivasyondur. İnsanın en temel ihtiyacı olan güven duygusu sarsıldığında etik değerlerin ne kadar hızlı terk edilebildiğini dehşetle izleriz. 4. İnsanın Gölge Yanı: Üniformalı Kaos ve Otorite Filmin ikinci yarısında odak noktası enfektelerden çıkıp hayatta kalan askeri birliğe kayar. Burada asıl düşman artık virüs değil sosyal hiyerarşi ve otorite arayışıdır. Gücün Yozlaşması: Binbaşı Henry West karakteri, düzeni koruma bahanesiyle etik değerleri nasıl hiçe sayabileceğimizi kanıtlar. Bu figür, Carl Jung’un Gölge kavramının somutlaşmış halidir. İnsan İnsanın Kurdudur: Normal dünyanın kuralları bittiğinde insanın içindeki o karanlık, bencil ve manipülatif tarafın nasıl ortaya çıktığı filmde sarsıcı bir şekilde işlenir. Burada gördüğümüz kriz anlarında değişen etik pusulalar üzerine yazılmış en sert klinik metinlerden biridir. 28 Gün Sonra, toplumsal düzenin ne kadar kırılgan olduğunu ve kriz anlarında içimizdeki o en derin dürtülerin nasıl gün yüzüne çıktığını sarsıcı bir dille anlatıyor. Filmde izlediğimiz bu kaos aslında bize gerçek trajedinin bir virüsten değil insan ruhunun karanlığından doğabileceğini hatırlatıyor. Belki de asıl soru, dünya böylesine büyük bir sessizliğe gömüldüğünde bizim ne kadar insan kalabileceğimizdir. İyi Seyirler!

Son günlerde sosyal medyada, haber sitelerinde ve insanların günlük konuşmalarında aynı kelime tekrar tekrar karşımıza çıkıyor: Hantavirüs. Birçok kişi şu soruları aratıyor: ''Yeni pandemi mi geliyor?'' ''Yine kapanma olur mu?'' ''COVID gibi yayılır mı?'' ''Hantavirüs gerçekten tehlikeli mi?'' Aslında insanların korktuğu şey yalnızca bir virüs değil. Birçoğumuzun zihni, birkaç yıl önce yaşanan pandemi döneminin psikolojik yükünü hâlâ tamamen geride bırakabilmiş değil. Bu yüzden yeni bir sağlık haberi ortaya çıktığında yalnızca bilgi değil eski kaygılar da yeniden aktive olabiliyor. Hantavirüs Nedir? Hantavirüs uzmanların söylediğine göre; genellikle kemirgenler aracılığıyla bulaşabilen, nadir ancak ciddi sonuçlar oluşturabilen viral bir enfeksiyondur. Özellikle fare ve sıçanların idrarı, dışkısı veya salyasıyla temas edilen ortamlarda risk oluşabilir. Belirtiler arasında: yüksek ateş, kas ağrıları, halsizlik, nefes darlığı, mide bulantısı, yoğun yorgunluk gibi semptomlar yer alabiliyor. Ancak insanların zihnini asıl meşgul eden şey belirtiler değil. Asıl mesele şu: ''Yine aynı şeyleri yaşar mıyız?'' Pandemi Sonrası Beyin Tehlikeye Karşı Daha Hassas Çalışıyor COVID-19 dönemi yalnızca fiziksel değil psikolojik olarak da birçok insanı etkiledi. Belirsizlik, ölüm haberleri, izolasyon, yas, ekonomik kaygılar, sürekli kötü haber görmek… Beyin bu süreçte uzun süre alarm modunda kaldı. Bu nedenle bugün yeni bir virüs haberi görüldüğünde bazı insanların bedeni ve zihni eski tehdidi hatırlıyor olabilir. Bu durum psikolojide bazen tetiklenme şeklinde değerlendirilir. Kişi bilinçli olarak istemese bile: haberleri sürekli kontrol etmeye, belirtileri araştırmaya, sosyal medyada yorum okumaya, gelecekle ilgili felaket senaryoları kurmaya başlayabilir. Neden Bazı İnsanlar Bu Tür Haberlerden Daha Fazla Etkileniyor? Herkes aynı düzeyde etkilenmez. Özellikle: kaygı bozukluğu yaşayanlar, sağlık anksiyetesi olanlar, panik atak geçmişi bulunanlar, yakın kayıp ve pandemi döneminde travmatik deneyimler yaşamış kişiler, kontrol ihtiyacı yüksek bireyler, bu tarz haberlerden daha yoğun etkilenebilir. Çünkü belirsizlik, zihnin en zor tolere ettiği durumlardan biridir. Sürekli Haber Takip Etmek Kaygıyı Artırabiliyor İnsan zihni tehlikeyi kontrol ederek rahatlamaya çalışır. Bu yüzden birçok kişi: ''Bir şey kaçırmayayım.'' diyerek sürekli haber okur, Sosyal medya akışını ve gündemini yeniler, yorumları inceler, belirtileri araştırır. Ama paradoksal olarak bu davranış çoğu zaman kaygıyı azaltmaz; artırır. Çünkü beyin sürekli tehdit bilgisine maruz kaldığında ''tehlike hâlâ devam ediyor.'' şeklinde algılayabilir. Sözlük ve sosyal medya platformlarında son günlerde insanların tekrar pandemi korkusunu konuşmaya başladığı görülüyor. Bazıları ''yeni kapanmalar olur mu?'' diye endişe ederken bazıları COVID dönemindeki psikolojik yükü tekrar yaşamak istemediğini söylüyor. Sağlık Kaygısı Gerçek Belirtiler Oluşturabilir mi? Evet. Kaygı bazen bedende oldukça gerçek hissettiren belirtiler oluşturabilir: nefes alamıyormuş hissi, göğüste sıkışma, baş dönmesi, mide bulantısı, kas ağrıları, çarpıntı, boğaz düğümlenmesi. Bu yüzden kişi internette okuduğu belirtileri kendi bedeninde fark etmeye başlayabilir. Özellikle sağlık anksiyetesi yaşayan bireylerde bu döngü hızla büyüyebilir. Sosyal Medya Kaygıyı Neden Bu Kadar Hızlı Yayıyor? Çünkü korku bulaşıcıdır. Algoritmalar genellikle: korkutucu, çarpıcı, belirsiz, dramatik içerikleri daha görünür hale getirir. ''Yeni pandemi geliyor olabilir!'' ''Uzmanlar endişeli!'' ''Tehlike büyüyor!'' gibi başlıklar beynin tehdit sistemini doğrudan aktive eder. Oysa bilimsel bilgiler çoğu zaman daha sakin, daha kontrollü ve daha karmaşıktır. Uzman kaynaklarda hantavirüsün yayılım biçiminin COVID-19’dan farklı olduğunu belirtilmektedir. Sürekli Felaket Senaryosu Düşünmek Zihni Yorar Kaygılı zihin genellikle kesinlik ister. Ama hayatın büyük kısmı belirsizlik içerir. Bu yüzden bazı insanlar: sürekli ''ya olursa?'' diye düşünür, kötü senaryoları tekrar tekrar zihninde canlandırır, geleceği kontrol etmeye çalışır. Fakat zihinsel olarak sürekli alarm halinde yaşamak bir süre sonra tükenmişlik yaratabilir. Böyle Dönemlerde Psikolojik Olarak Kendinizi Nasıl Koruyabilirsiniz? 1. Sürekli Haber Tüketimini Sınırlandırın Günde yüzlerce kez gündem kontrol etmek zihni sakinleştirmez aksine tehdit algısını büyütebilir. 2. Güvenilir Kaynaklara Odaklanın Her sosyal medya paylaşımı doğru bilgi içermez. Bilimsel kurumlar ve uzman açıklamaları daha sağlıklı bir çerçeve sunabilir. 3. Bedensel Belirtileri Felaketleştirmemeye Çalışın Kaygı da bedende fiziksel belirtiler oluşturabilir. Her belirtiyi otomatik olarak ciddi bir hastalık şeklinde yorumlamak zihni daha fazla alarma sokabilir. 4. Zihninizi Sürekli Tehlike Modunda Tutmamaya Çalışın Hayat yalnızca kötü haberlerden ibaret değildir. Uyku düzeni, sosyal temas, rutinler, hareket, nefes çalışmaları, günlük yaşam akışı sinir sisteminin yeniden regüle olmasına yardımcı olabilir. Psikolojik Destek Süreci Neden Faydalı Olabilir? Bazı insanlar için bu tarz sağlık haberleri yalnızca geçici bir stres yaratırken bazı kişilerde yoğun kaygı döngülerini tetikleyebilir. Özellikle: sağlık anksiyetesi, panik atak, obsesif düşünceler, ölüm korkusu, aşırı düşünme, kontrol ihtiyacı ön plandaysa terapi süreci oldukça destekleyici olabilir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), kaygı döngülerini ve felaketleştirme eğilimini fark etmede sık kullanılan etkili yöntemlerden biridir. Yeni bir virüs haberi görmek birçok insan için yalnızca sağlıkla ilgili bir konu değil; geçmişte yaşanan korkuların yeniden hatırlanması anlamına da gelebilir. Bazen zihnimiz virüsten çok geçmişte hissettiği çaresizliği hatırlar. Bilgi sahibi olmak önemlidir ancak sürekli korku içinde yaşamak zihni ve bedeni yıpratabilir. Kaygıyı tamamen yok etmek mümkün olmayabilir ama onun hayatınızı yönetmesine izin vermemek mümkündür. Sağlıkla Kalın.

Bazı insanlar ne yaparsa yapsın içten içe eksik hisseder. Başarı elde etse bile yeterli gelmez. İltifat aldığında inanmakta zorlanır. Bir hata yaptığında bunu ''Başarısız oldum.'' değil, ''Ben zaten yetersizim.'' şeklinde yorumlar. Dışarıdan güçlü, başarılı ve sosyal görünen birçok insanın içinde sessizce taşıdığı ortak bir duygu vardır: ''Ben yeterli değilim.'' Üstelik bu his yalnızca özgüven eksikliği değildir. Bazen çocukluktan gelen deneyimlerin bazen ilişkilerin bazen de kişinin kendi iç sesiyle kurduğu ilişkinin sonucudur. Yetersizlik Hissi Nedir? Yetersizlik hissi; kişinin kendisini değer, başarı, görünüş, ilişki veya beceri açısından eksik görmesidir. Bu his genellikle şu düşüncelerle kendini gösterir: ''Benden daha iyileri var.'' ''Ben bunu hak etmiyorum.'' ''Bir gün herkes benim yetersiz olduğumu anlayacak.'' ''Ne yaparsam yapayım yetmiyor.'' ''Başarılı olsam bile içim rahat etmiyor.'' Bu düşünceler zamanla kişinin hayatını sessizce yönetmeye başlar. Yetersizlik Hissi Nereden Gelir? 1. Çocuklukta Sürekli Eleştirilmek Çocukluk döneminde sık eleştirilen çocuklar zamanla davranışlarını değil, kimliklerini sorgulamaya başlar. Örneğin: ''Neden kardeşin gibi değilsin?'' ''Sen zaten beceremezsin.'' ''Yine yanlış yaptın.'' ''Daha iyisini yapabilirdin.'' gibi cümleler çocuğun zihninde bir süre sonra şuna dönüşebilir: Demek ki ben yeterli biri değilim. Özellikle sevgi ile başarı arasında bağlantı kurulan aile ortamlarında kişi yetişkin olduğunda da sürekli kendini kanıtlamaya çalışabilir. 2. Koşullu Sevgi Görmek Bazı insanlar çocukken yalnızca başarılı olduklarında takdir edilir. Yani çocuk şu mesajı alır: usluysan sevilirsin, başarılıysan değerlisin, hata yapmazsan kabul edilirsin. Bu durumda kişi yetişkinlikte de kusursuz olmaya çalışır. Çünkü zihninde şu inanç oluşmuştur: ''Olduğum halim yeterli değil.'' Bu durum mükemmeliyetçiliğin temel kaynaklarından biridir. 3. Travma ve Aşağılanma Deneyimleri Okulda zorbalık görmek, dışlanmak, aldatılmak, küçümsenmek veya sürekli kıyaslanmak kişinin benlik algısını derinden etkileyebilir. Özellikle ergenlik dönemindeki sosyal reddedilme deneyimleri şu düşünceyi oluşturabilir: ''Demek ki bende yanlış bir şey var.'' Bazı insanlar yıllar geçse bile geçmişte duyduğu bir cümleyi hâlâ içinde taşır. 4. Sosyal Medya ve Sürekli Kıyaslanmak Günümüzde insanlar artık yalnızca yakın çevresiyle değil binlerce insanla kıyaslanıyor. Birileri daha başarılı, daha mutlu,daha güzel,daha sosyal görünürken kişi kendi hayatını yetersiz hissetmeye başlayabiliyor. Oysa sosyal medyada çoğu zaman insanların yalnızca parlatılmış anları görülür. Sürekli kıyaslama yapmak zihni şu noktaya götürür: ''Herkes ilerliyor, bir tek ben geride kaldım.'' 5. Mükemmeliyetçilik Mükemmeliyetçi kişiler dışarıdan çok başarılı görünse de içlerinde yoğun bir yetersizlik hissi taşıyabilirler. Çünkü onlar için: iyi olmak yetmez, hata yapmamak gerekir. Bu yüzden başarı bile rahatlatmaz. Sınavdan 95 alan biri yalnızca kalan 5 puana odaklanabilir hatta iyi geçen bir sunumdan sonra bile saatlerce kendi hatalarını düşünebilir. Çünkü mesele başarı değil içsel olarak yeterli hissedememektir. Yetersizlik Hissi İlişkileri Nasıl Etkiler? Yetersizlik hissi yalnızca kişinin kendisini değil ilişkilerini de etkiler. Bazı kişiler: sürekli onay bekler, terk edilmekten korkar, partnerinin davranışlarını fazla analiz eder, eleştiriyi kişisel algılar, sevgiyi hak etmediğini düşünür. Bazıları ise tam tersine: yakın ilişkilerden kaçabilir, duygusal mesafe koyabilir, reddedilmemek için insanlardan uzak durabilir. Çünkü derinde şu korku vardır: ''Gerçek beni görürlerse beni sevmezler.'' Yetersizlik Hissi Bedende de Görülebilir! Psikolojik süreçler yalnızca düşüncelerde değil bedende de hissedilir. Yetersizlik hissi yaşayan kişilerde sık görülen durumlar: yoğun kaygı, mide sıkışması, sürekli zihinsel yorgunluk, dikkat dağınıklığı, erteleme davranışı, sosyal ortamlarda gerginlik, aşırı düşünme, uyku problemleri. Beyin sürekli tehdit algısında çalıştığında kişi kendisini güvende hissetmekte zorlanabilir. Sürekli Kendini Kanıtlama İhtiyacı Bazı insanlar başarı peşinde değilmiş gibi görünse de aslında içsel olarak değerli olduğunu hissetmeye çalışır. Bu yüzden: sürekli üretir, herkesi memnun etmeye çalışır, dinlenirken suçluluk hisseder, başarısız olmaktan aşırı korkar. Çünkü durduğu anda içindeki o ses yeniden konuşmaya başlar: Sen yeterli değilsin. Yetersizlik Hissi Nasıl Azalır? Bu his genellikle bir anda oluşmadığı gibi bir anda da kaybolmaz. Ancak farkındalıkla dönüşebilir. 1. İç Sesinizi Fark Edin Kendinize gün içinde nasıl konuştuğunuzu gözlemleyin. Kendi kendinize: Destekleyici mi yoksa acımasız mı davranıyorsunuz? Birçok insan başkasına söylemeyeceği kadar sert cümleleri kendine söyler. 2. Kendinizi Sürekli Kıyaslamayı Azaltın Kıyaslama zihni çoğu zaman eksikliğe odaklar. Bir başkasının hayatının görünen kısmını kendi hayatınızın tüm gerçekliğiyle kıyaslamak adil değildir. 3. Duyguların Kökünü Anlamaya Çalışın Bazen bugünkü yetersizlik hissi geçmişte yaşanan bir deneyimin devamıdır. Küçükken duyulan bir eleştiri, görülmeme hissi, reddedilme deneyimi, bugünkü benlik algısını hâlâ etkiliyor olabilir. 4. Hata Yapmayı İnsanlık Olarak Görmek Hata yapmak yetersiz olduğunuz anlamına gelmez. Sadece insan olduğunuzu gösterir. Mükemmel olmaya çalışmak çoğu zaman kişiyi geliştirmez; aksine tükenmişliğe sürükler. Psikolojik Danışmanlık Süreci Neden Faydalı Olabilir? Yetersizlik hissi çoğu zaman yalnızca pozitif düşünerek çözülmez. Çünkü mesele çoğu zaman düşüncenin altında yer alan derin inançlardır. Terapi sürecinde kişi: kendisiyle kurduğu ilişkiyi fark edebilir, geçmiş deneyimlerin etkisini anlayabilir, otomatik düşüncelerini çalışabilir, daha sağlıklı bir benlik algısı geliştirebilir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Şema Terapi ve bağlanma odaklı çalışmalar bu konuda oldukça faydalı olabilir. Yetersizlik hissi çoğu zaman kişinin gerçekten yetersiz olmasından değil yıllardır taşıdığı görünmez inançlardan kaynaklanır. Bazı insanlar çocukken yeterince görülmediği için bazıları sürekli eleştirildiği için bazıları ise yalnızca başarılı olduğunda sevildiğini hissettiği için bugün hâlâ kendini eksik hissedebilir. Ama insanın değeri yalnızca başarısıyla ölçülmez. Kendinizi sürekli kanıtlamak zorunda hissetmeden de değerli olabilirsiniz. Huzurla Kalın.

Temel bilgiler: Platform: Netflix Tür: Gerilim / hayatta kalma / aksiyon Yönetmen: Baltasar Kormákur Başroller: Charlize Theron Taron Egerton Eric Bana Filmin Konusu: Yas tutan bir kadın (Charlize Theron), Avustralya’nın vahşi doğasında tek başına bir yolculuğa çıkar. Ancak kısa süre sonra kendisini, onu av olarak gören sinsi ve ölümcül bir katilin (Taron Egerton) hedefi olarak bulur. Filmin Özeti: Apex, Avustralya’nın ıssız ve vahşi doğasında tek başına vakit geçirmek isteyen bir kadının (Charlize Theron), planladığı bu kaçış deneyiminin kısa süre içinde bir hayatta kalma mücadelesine dönüşmesini konu alır. Başlangıçta doğa, sakinlik ve içsel dengeyi bulma alanı gibi görünürken zamanla hem fiziksel hem de psikolojik tehditlerin yoğunlaştığı bir kapana dönüşür. Kadın, yalnızca doğanın zorluklarıyla değil aynı zamanda onu sistematik biçimde hedef alan bir avcıyla da karşı karşıya kalır. Psikolojik Açıdan Filme Genel Bir Bakış Film ilk bakışta bir hayatta kalma gerilimi gibi görünse de aslında temel olarak insanın güvenlik ihtiyacı, kontrol algısı ve tehdit karşısındaki zihinsel organizasyonu üzerine kuruludur. İnsan zihni, belirsizlikle karşılaştığında kontrolü yeniden sağlamak için sürekli anlam üretmeye çalışır. Ancak Apex’te bu süreç giderek bozulur çünkü tehdit yalnızca dışarıdan gelen bir unsur değildir aynı zamanda sürekli değişen, öngörülemeyen ve kaçınılmaz bir hal alır. Bu da izleyicide ve karakterde sürekli alarm hali yaratır. Filmin en güçlü psikolojik metaforlarından biri av ve avcı dinamiğidir. Bu yapı, sadece fiziksel bir takip ilişkisini değil aynı zamanda zihinsel bir baskı alanını temsil eder. Birey kendini av konumunda algıladığında; sürekli çevre tarama davranışı, tehdit odaklı dikkatini odaklama, bedensel uyarılmanın artması (çarpıntı, kas gerginliği) ve karar verme süreçlerinde hızlanma ama hata riskinde artış yapma devreye girer. Bu durum psikolojide hipervijilans (savaş ya da kaç modunda kalarak aşırı tetikte olma hali) ile açıklanabilir. Film, bu durumu abartılı bir dramatizasyonla değil oldukça gerçekçi bir psikolojik zemin üzerinden hissettirir. Apex’te doğa sadece bir arka plan değildir; bireyin zihinsel süreçlerini görünür kılan bir yansıtıcı yüzey gibi çalışır. Sosyal destekten ve dış referanslardan uzak kalmak, kişinin kendi düşüncelerine daha fazla maruz kalmasına neden olur. Bu izolasyon hali; ruminatif düşünce artışı (aynı düşüncenin tekrar tekrar dönmesi), zaman algısında bozulma, gerçeklik ile tehdit algısı arasındaki sınırın bulanıklaşması ve yalnızlıkla birlikte artan kaygı ve çaresizlik hissini tetikleyebilir. Bu açıdan filmdeki doğa, sadece fiziksel bir tehlike alanı değil aynı zamanda zihnin kendi içine dönüp yoğunlaştığı bir iç dünya gibidir. İnsan zihni için kontrol duygusu temel bir ihtiyaçtır. Ne olacağını öngörebilmek, tehditleri sınıflandırabilmek ve bir plan yapabilmek psikolojik dengeyi sağlar ancak film boyunca bu yapı giderek çöker. Kontrol kaybı arttıkça; belirsizlik toleransı düşer, kaygı düzeyi yükselir, kişi ''kaçış–donma–savaş'' tepkileri arasında gidip gelir ve düşünce süreçleri daha ilkel ve refleksif hale gelir. Apex, bu süreci yalnızca bir aksiyon unsuru olarak değil zihinsel bir çözülme deneyimi olarak sunar. Apex (2026), yüzeyde bir takip ve hayatta kalma hikayesi gibi görünse de aslında insan zihninin tehdit karşısında nasıl daraldığını, kontrol kaybı yaşadığında nasıl ilkel savunma mekanizmalarına geri döndüğünü gösteren bir anlatıdır. Film, izleyiciye sadece kaçış ve kovalanma hissi vermez aynı zamanda güvenlik, yalnızlık ve zihinsel dayanıklılık kavramlarını yeniden düşündürür. Özellikle modern insanın kontrollü yaşam alanlarından çıktığında ne kadar kırılgan olabileceğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. İyi Seyirler! 🍿

Zihniniz hiç susmuyor mu? Gece yatağa yattığınızda düşünceler hızlanıyor, geçmiş sahneler tekrar tekrar oynuyor ve ''keşke şöyle yapsaydım'' cümleleri durmuyor mu? Eğer ''kafamın içindeki ses nasıl susar?'' diye arama motorlarına yazdıysanız, yalnız değilsiniz. 😊 Kafamızdaki İç Ses Nedir? İç ses; kendimizle kurduğumuz diyalogdur ancak bu ses çoğu zaman destekleyici değil eleştirel ve kaygı yüklü olur. Özellikle bazı durumlarda artar: Yoğun stres ve belirsizlik Kaygı (anksiyete) düzeyinin yüksek olması Geçmişte yaşanan olumsuz deneyimler Mükemmeliyetçilik ve kontrol ihtiyacı Düşük öz değer algısı Bu noktada sorun düşünmek değil düşüncelerle kurduğunuz ilişkidir. İç Ses Neden Susmaz? Zihin aslında sizi korumaya çalışır. Sürekli düşünmek olası tehditlere karşı hazırlıklı olma çabasıdır. Ancak bu durum zamanla bir döngüye dönüşür: Düşünce → Kaygı → Daha fazla düşünce → Daha fazla kaygı Bu döngüyü kırmadan kafamın içindeki sesi susturmak mümkün olmaz. Kafamın İçindeki Ses Nasıl Susar? Düşüncelerle Savaşmayı Bırakın Düşüncelerle mücadele etmek onları daha da güçlendirir. ''Bunu düşünmemeliyim'' dediğinizde zihin tam tersini yapar. Bunun yerine: ''Bu sadece bir düşünce'' demeyi öğrenin. Düşünceyi Etiketleyin Bilişsel Davranışçı Terapide sık kullanılan bir yöntemdir. Gelen düşünceyi tanıyın: Felaketleştirme mi? Zihin okuma mı? Aşırı genelleme mi? Düşünceyi tanımak düşüncenin etkisini azaltır. Zihinsel Mesafe Koyun Düşünceniz siz değilsiniz. Şöyle deneyin: ''Ben yetersizim'' yerine ''Zihnim bana yetersiz olduğumu söylüyor.'' Bu küçük değişim, büyük fark yaratır. Dikkati Bedene Çekin Zihin geçmişte de gelecekte de yaşayabilir yaşar beden ise şu anda! Nefese odaklanın, Ayaklarınızı yere bastığınızı hissedin, Bulunduğunuz ortamı fark edin. Yazıya Dökün Düşünceler kafanızda döndükçe büyür. Kağıda döktüğünüzde netleşir. Her gün 10 dakika ''aklıma gelen her şeyi yazıyorum'' egzersizi yapabilirsiniz. Kontrol Edemediğinizi Kabul Edin İç sesin büyük kısmı kontrol arzusundan gelir. Şunu sormak güçlü bir başlangıçtır: ''Bu düşünce gerçekten benim kontrolümde mi?'' Ne Zaman Destek Almalısınız? Düşünceler uyumanızı engelliyorsa Günlük hayatınızı etkiliyorsa Sürekli kaygı ve huzursuzluk hissediyorsanız Bu durum profesyonel destek gerektirir. İzmir Karşıyaka’da yüz yüze veya Online Psikolojik Destek Profesyonel uzmanlarımızdan psikolojik destek almak isterseniz İzmir Karşıyaka'da bulunan merkezimizde yüz yüze veya Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden yani yurt dışından online Türkçe / İngilizce psikolojik danışmanlık hizmeti almanız mümkün. If you would like to access professional psychological support, you can receive in-person services at our center located in Karşıyaka, İzmir, Turkey, or benefit from online psychological counseling in both Turkish and English, available from anywhere in Turkey and worldwide, including from abroad. ''Kafamın içindeki ses nasıl susar?'' sorusunun cevabı o sesi yok etmek değil onunla kurduğunuz ilişkiyi değiştirmektir. Zihninizle savaşmayı bıraktığınızda ses zaten yavaş yavaş azalacaktır. Randevu ve İletişim Eğer siz de zihninizin yorucu döngüsünden çıkmak ve daha sakin bir iç dünyaya sahip olmak istiyorsanız, destek almak güçlü bir adımdır. Ücretsiz tanışma görüşmesi ile sürecinize hemen başlayın. 🌸 Start your process immediately with a free introductory consultation. 🌸

''Dikkatim çok çabuk dağılıyor.'', ''Başladığım işi bitiremiyorum.'', ''Sürekli erteliyorum.'' Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) belirtilerini merak ediyor olabilirsiniz. DEHB Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)Nedir? DEHB, dikkat, dürtü kontrolü ve hareketlilikle ilgili zorluklarla karakterize nörogelişimsel bir durumdur. Genellikle çocuklukta başlar ancak yetişkinlikte de devam edebilir. Çocuklarda DEHB (ADHD) Belirtileri Çocuklarda belirtiler genellikle okul ve ev ortamında fark edilir: Dersi dinlemekte zorlanma: Kişi uzun süre dikkatini sürdüremeyebilir, anlatılanları kaçırabilir. Ödevleri yarım bırakma: Başladığı işleri tamamlamakta zorlanabilir. Okuma yapmakta zorlanma: Uzun metinleri takip etmekte dikkat kopmaları yaşanabilir. Kolay sıkılma: Tekdüze veya uzun süren görevlerde motivasyon hızla düşebilir. Detay hataları yapma: Basit dikkatsizliklerden kaynaklı yanlışlar sık görülebilir. Unutkanlık: Günlük görevleri, eşyaları veya yapılacak işleri unutma eğilimi olabilir. Organizasyon güçlüğü: Plan yapma ve işleri sıraya koymada zorlanma görülebilir. Hiperaktivite Belirtileri Sürekli hareket halinde olma: Oturması gereken durumlarda bile kıpırdanma ihtiyacı hissedebilir. Yerinde duramama: Uzun süre sabit kalmakta zorlanır. Sessiz oyunlarda zorlanma: Sessiz ve sakin aktiviteleri sürdürmekte güçlük yaşayabilir. Aşırı konuşma: Ortamdan bağımsız şekilde fazla konuşma eğilimi gösterebilir. Sürekli bir şeylerle meşgul olma ihtiyacı: Boş kalmaya tahammül edemeyebilir. Dürtüsellik Belirtileri Söz kesme: Karşısındaki kişi konuşurken araya girme eğilimi olabilir. Sırasını bekleyememe: Sabırsızlık nedeniyle bekleme gerektiren durumlarda zorlanabilir. Acele karar verme: Sonuçları düşünmeden hızlı tepkiler verebilir. Riskli davranışlar: Sonuçlarını değerlendirmeden hareket etme görülebilir. Duygu ve davranış kontrolünde zorlanma: Tepkiler anlık ve yoğun olabilir. Yetişkinlerde DEHB Belirtileri DEHB sadece çocukluk dönemine ait değildir. Yetişkinlikte de devam edebilir ve çoğu zaman daha içselleştirilmiş ve günlük yaşamın içine dağılmış şekilde görülür. Dikkat Sorunları İşleri erteleme: Yapılması gereken işleri sürekli sonraya bırakma. Odaklanma güçlüğü: Uzun süre dikkat gerektiren işlerde zihnin çabuk dağılması. Dağınıklık ve unutkanlık: Randevuları kaçırma, eşyaları sık kaybetme, planları karıştırma. İşi tamamlamada zorlanma: Başlanan işleri bitirmekte güçlük yaşama. Duygusal Zorlanmalar Çabuk sıkılma: Rutine tahammül edememe, sürekli yenilik arama. Sabırsızlık: Bekleme gerektiren durumlarda zorlanma. Duygu düzenleme güçlüğü: Ani öfke, hızlı duygusal yükselme veya düşme. İçsel huzursuzluk: Zihinsel olarak hep bir şey olacakmış gibi hissetme. Günlük Hayata Etkileri İş yaşamında zorlanma: İş değiştirme eğilimi veya süreklilik sağlayamama. İlişkilerde zorlanma: Dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya duygusal tepkiler nedeniyle çatışmalar. Zaman yönetimi problemleri: Sürekli geç kalma, plan yapamama ya da plana uyamama. Sorumlulukları organize etmede güçlük: Günlük işleri bir düzene koyamama. DEHB Olmadan da Bu Belirtiler Görülebilir mi? Evet. Aşağıdaki durumlar da DEHB benzeri belirtiler yaratabilir: Yoğun kaygı (anksiyete) Depresyon Uyku düzensizliği Travmatik yaşantılar Aşırı stres ve tükenmişlik Yani sadece belirtilere bakarak tanı koymak doğru değildir. DEHB (ADHD) Nasıl Değerlendirilir? DEHB değerlendirmesi çok yönlü yapılmalıdır: Klinik görüşme Davranış gözlemi Ölçekler ve testler Bu noktada en sık kullanılan dikkat performans testlerinden biri: MOXO Dikkat Testi'dir. MOXO Dikkat Testi Nedir? MOXO testi; dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite performansını ölçen bilimsel bir testtir. Neleri Ölçer? Dikkat süresi, Tepki hızı, Dürtü kontrolü, Çeldiricilere karşı performans. Neden Önemlidir? Objektif veri sağlar. DEHB (ADHD) ile benzer durumları ayırt etmeye yardımcı olur. Çocuk ve yetişkinlerde uygulanabilir. İzmir Karşıyaka’da MOXO Testi ve Online Danışmanlık Moxo Testini İzmir Karşıyaka'da yüz yüze veya uzaktan online olarak Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından gerçekleştirmeniz mümkün olmaktadır. Ne Zaman Destek Almalısınız? Eğer sizi ya da çocuğunuzu: Dikkat dağınıklığı günlük hayatı etkiliyorsa, Okul / iş performansı düşüyorsa, Sürekli erteleme ve unutkanlık varsa, İlişkilerde zorlanma yaşanıyorsa; bir uzmana başvurmak önemli bir adımdır. Randevu ve İletişim Dikkat sorunlarınızı netleştirmek ve doğru bir yol haritası oluşturmak için profesyonel destek alabilirsiniz. 📍 İzmir Karşıyaka’da yüz yüze veya Online olarak yurt içi ve yurt dışından Türkçe / İngilizce terapi almanız mümkün. You can receive professional support to better understand your attention-related difficulties and to create a clear, structured roadmap tailored to your needs. 📍 Therapy sessions are available face-to-face in Karşıyaka, Izmir, as well as online in both Turkish and English from anywhere in Turkey or abroad.

Zihin gece neden daha çok konuşur ve nasıl durdurulur? Gece yatağa yattığınızda her şey sessizleşir ama zihniniz değil. Bir düşünce gelir sonra bir diğeri... Gün içinde önemsemediğiniz şeyler büyür, uzar, dallanır. ''Ya yanlış yaptıysam?'' ''Ya yarın kötü bir şey olursa?'' ''Keşke şunu demeseydim…'' Ve uyku, giderek uzaklaşır. Eğer bu durum size tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz. Bu tablo psikolojide çoğunlukla kaygı (anksiyete) ve aşırı düşünme döngüsü ile ilişkilidir. Zihin neden özellikle gece susmaz? Gün içinde zihni meşgul eden çok şey vardır: iş, okul, insanlar, konuşmalar, sorumluluklar… Gece olduğunda dış uyaran azalır. Sessizlik arttıkça iç ses daha yüksek duyulur. Zihin gün içinde bastırdığı düşünceleri gece işlemeye başlar. Uyuyamama döngüsü nasıl oluşur? Bu süreç genellikle bir kısır döngüdür: Yatağa girilir ''Uyumam lazım.'' baskısı başlar. Zihin kontrol etmeye çalışır, Düşünceler artar, Uyku daha da kaçar, Kaygı yükselir, Zihin daha çok düşünür. Yani sorun aslında uyuyamamak değil, uyumaya çalışırken zihni zorlamaktır. Bu durum neyin işareti olabilir? Gece düşüncelerinin artması çoğu zaman şunlarla ilişkili olabilir: Kaygı bozukluğu (anksiyete) Aşırı düşünme alışkanlığı Bastırılmış duygular Gün içi stresin birikmesi Kontrol ihtiyacı Tükenmişlik Bu durum bir zayıflık değil sadece zihnin fazla aktif bir alarm sistemi gibi çalışmasıdır. Zihni susturmak yerine ne yapılmalı? En büyük hata düşünmemeye çalışmaktır. Çünkü zihin bastırıldıkça daha çok konuşur. Bunun yerine: 1. Düşünceyi fark etmek ''Şu an zihnim kaygı üretiyor.'' diyebilmek. 2. Düşünceyi gerçek sanmamak Her düşünce bir gerçek değildir.Sadece zihinsel bir içeriktir. 3. Bedeni sakinleştirmek Zihin değil önce beden regüle edilmelidir: nefes egzersizi yapmak, gevşemek, ışığı azaltmak, sakin bir müzik veya doğa sesi açmak, yumuşak ve iyi hissettirecek bir şeye sarılmak... 4. Gün içinde boşaltım yapmak Yazmak, konuşmak, ifade etmek gece yükü azaltır. Uyku için küçük ama etkili bir yöntem! Yatağa girmeden önce 10 dakika şunu yazın: Bugün aklımı meşgul eden şeyler Yarına bıraktığım düşünceler Kontrol edemediğim şeyler Bu şekilde zihin şunu öğrenir: ''Bunları unutmayacağım ama şimdi uyuyabilirim.'' Ne zaman destek alınmalı? Eğer: Rutin şekilde gece uykuya dalmak zorlaşıyorsa Zihin sürekli senaryo üretiyorsa Gün içinde de kaygı devam ediyorsa Dinlenmiş hissetmiyorsanız bu durum profesyonel destekle düzenlenebilir. Psikolojik destek ne sağlar? düşünce döngüleri fark edilir kaygının kaynağı çalışılır zihinsel kontrol ihtiyacı azaltılır uyku sistemi yeniden düzenlenir Amaç zihni susturmak değil zihinle sağlıklı ilişki kurmaktır. Gece uyuyamamak çoğu zaman uyku problemi değil gün içinde bastırılmış düşüncelerin gecede görünür hale gelmesidir. Zihin konuşur çünkü duyulmak ister. 📩 Eğer siz de benzer bir süreç yaşıyorsanız: Bu döngüyü tek başına çözülmek zorunda değilsiniz. Psikolojik destek, bu süreci anlamlandırmanıza ve düzenlemenize yardımcı olabilir. İyi uykular! 🫩

''Bunu neden söyledim?'' ''Ya yanlış anlaşıldıysam?'' ''Keşke öyle yapmasaydım…'' Zihniniz sürekli aynı düşünceleri tekrar tekrar döndürüyorsa bu durum yalnızca çok düşünmek değildir. Bu psikolojide ruminasyon  olarak adlandırılan ve çoğu zaman kaygı ile beslenen bir zihinsel döngüdür. Takıntılı düşünmek, çoğu kişinin sandığı gibi bir zayıflık ya da iradesizlik değil aslında zihnin sizi korumaya çalışırken geliştirdiği bir stratejidir. Ancak bu strateji zamanla işe yaramamaya başlar ve sizi daha da yorar. Zihniniz Neden Aynı Şeyleri Tekrar Tekrar Düşünür? Zihin belirsizliği sevmez. Kontrol edemediği durumları çözmeye çalışır. Ama bazı durumlar vardır ki geçmiştedir, kontrol edilemez veya net bir cevabı yoktur. İşte bu noktada zihin çözüm bulamadıkça düşünmeye devam eder. Bu yüzden takıntılı düşünceler genellikle şu konular etrafında döner: geçmişte yapılan hatalar sosyal ilişkiler ''Başkaları benim hakkımda ne düşünüyor?'' düşüncesi geleceğe dair belirsizlikler Yani sorun düşünmek değil çözülemeyen şeyi çözmeye çalışmaktır. Bu Aslında Kaygının Bir Türü Olabilir! Takıntılı düşünmenin temelinde çoğu zaman kaygı vardır. Kişi bilinçdışı olarak şuna inanır: ''Eğer yeterince düşünürsem, hata yapmam.'' Ama gerçek şu ki fazla düşünmek hatayı azaltmaz sadece zihinsel yükü artırır. Zamanla kişi; daha çok düşünür, daha az rahatlar ve daha fazla kontrol etmeye çalışır. Ve bu bir döngüye dönüşür. Çocukluk ve Öğrenilmiş Zihinsel Alışkanlıklar Bazı insanlar neden daha çok takıntılı düşünür? Çünkü erken yaşantılarda şu mesajları öğrenmiş olabilirler: ''Hata yapmamalısın'' ''Dikkatli olmazsan kötü şeyler olur'' ''Kontrol sende olmalı'' Bu inançlar yetişkinlikte sürekli analiz etme, geçmişi tekrar oynatma ve sosyal durumları zihinde prova etme davranışların dönüşür. Yani bugün yaşadığınız şey aslında geçmişte işe yarayan bir zihinsel stratejinin devamı olabilir. Takıntılı Düşünme Döngüsü Bu süreç genelde şöyle ilerler: Bir düşünce gelir Kişi ona önem verir Daha fazla analiz eder Kaygı artar Zihin daha çok düşünmeye başlar Ve en kritik nokta şudur: Düşündükçe rahatlamak yerine daha çok düşünme ihtiyacı oluşur. Peki Bu Nasıl Azalır? Burada amaç düşünceleri yok etmek değil onlarla kurulan ilişkiyi değiştirmek olmalıdır. 1. Düşünceyi Durdurmaya Çalışmayın Çünkü bastırılan düşünce daha güçlü geri gelir. 2. Her Düşünce Gerçeklik Değildir Zihninizden geçen her şey doğru değildir. 3. Fark Edin ama Takip Etmeyin Düşünceyi fark edip peşinden gitmemek en kritik beceridir. 4. Belirsizliğe Alan Açın Her şeyin cevabı olmak zorunda değil. 5. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Bu döngüyü sürdüren düşünce kalıpları terapi ile çalışılır. Sorun Düşünmek Değil, İçinde Kaybolmaktır! Takıntılı düşünmek çoğu zaman kişinin kendine söylediği bir şeydir: ''Kontrolü kaybetmek istemiyorum.'' Ama ironik olan şudur; ne kadar kontrol etmeye çalışırsanız o kadar kontrolü kaybedersiniz. Zihin susturulmaz, anlaşılır ve siz düşüncelerinizden ibaret değilsiniz. ☺️

Modern yaşamın görünmeyen psikolojik sorunlarından biri olan duygusal yeme, yalnızca çok yemek yeme davranışı değildir. Bu durum, kişinin aç olmadığı halde yemek yemesiyle karakterize edilen çoğu zaman fark edilmeden ilerleyen ve derin psikolojik kökenleri olan bir süreçtir. Yeme davranışı bazı durumlarda beyinde bağımlılık benzeri etkiler oluşturur  ve kişi yemek yemeyi bir ihtiyaçtan çok duygusal düzenleme aracı haline getirir. Bu nedenle duygusal yeme, sadece beslenme alışkanlığı değil; duygu düzenleme, bağlanma ve psikolojik ihtiyaçlarla doğrudan ilişkili bir davranış örüntüsüdür. Duygusal Yeme: Açlık mı, Duygusal Boşluk mu? Fizyolojik açlık, bedenin enerji ihtiyacına verdiği doğal bir tepkidir. Ancak duygusal yeme bundan farklıdır. Kişi aslında aç değildir ancak stresli, yalnız, öfkeli, değersiz hissediyordur. Bu noktada yemek, açlığı değil duygusal boşluğu doldurma işlevi  görür. Araştırmalar, duygusal yemenin çoğunlukla fizyolojik değil psikolojik nedenlerle ortaya çıktığını ve özellikle yüksek kalorili yiyeceklere yönelimin arttığını göstermektedir. Yani burada sorun yemek değil yemeğin neyi temsil ettiğidir. Yeme Davranışı Neden Bağımlılık Gibi İşler? Duygusal yemenin en kritik boyutu beyindeki ödül sistemiyle ilişkili olmasıdır. Yemek yediğimizde dopamin salgılanır ve bu bize kısa süreli bir rahatlama hissi verir. Ancak duygusal yeme davranışında bu sistem aşırı uyarılır, kişi tekrar tekrar aynı davranışı yapar ve zamanla kontrol kaybı gelişir. Bu süreç, madde bağımlılığına benzer şekilde işler; kişi yemek yemeyi bir haz kaynağı ve yaşam odağı  haline getirir. Bu nedenle duygusal yeme, sadece alışkanlık değil davranışsal bağımlılık kategorisine yakın bir örüntü  olarak değerlendirilebilir. Duygusal Yeme Bozukluğunun Psikolojik Kökenleri Duygusal yeme genellikle yüzeyde görünen bir davranıştır. Asıl mesele bunun altında yatan psikolojik süreçlerdir: 1. Bağlanma Problemleri Çocukluk döneminde bakım verenle kurulan ilişki, duyguların nasıl düzenleneceğini belirler. Yeme davranışı bazı bireylerde rahatlatıcı bağ yerine geçebilir. 2. Duygusal İhmal ve Travma Araştırmalar, yeme bozukluklarının sıklıkla çocukluk dönemindeki duygusal ihmal ve istismar ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Kişi, karşılanmamış duygusal ihtiyaçlarını yemekle telafi etmeye çalışır. 3. Duygu Düzenleme Eksikliği Kişi şu soruların cevabını bilmez: ''Şu an ne hissediyorum?'' ''Bu duyguyla nasıl başa çıkabilirim?'' Bu noktada yemek, duygu regülasyonunun yerine geçen bir araç  haline gelir. 4. Beden Algısı ve Öz-Değer Özellikle ergenlik döneminde başlayan yeme bozukluklarında beden algısı önemli rol oynar. Kişi kendini yeterli hissetmediğinde kontrolü yemek üzerinden kurmaya çalışabilir. Duygusal Yeme Döngüsü Neden Sürekli Tekrarlar? Duygusal yeme çoğu zaman şu döngü içinde ilerler: Zorlayıcı duygu (stres, yalnızlık, kaygı...) Yemek yeme davranışı Kısa süreli rahatlama Suçluluk / pişmanlık Tekrar duygusal zorlanma Bu döngü kırılmadıkça kişi kendini iradesiz olarak tanımlar. Oysa burada sorun irade değil, öğrenilmiş bir baş etme mekanizmasıdır. Duygusal Yeme ile Fiziksel Açlık Nasıl Ayırt Edilir? Duygusal yeme genellikle: Aniden başlar Belirli yiyeceklere yöneliktir (tatlı, abur cubur) Tokluk hissine rağmen devam eder Sonrasında suçluluk yaratır Fizyolojik açlık ise: Yavaş gelişir Her türlü yiyecekle giderilebilir Toklukla sonlanır Suçluluk içermez Bu ayrımı fark etmek, terapötik sürecin ilk adımlarından biridir. Duygusal Yeme Nasıl Önlenir? Duygusal yeme ile çalışırken yüzeydeki davranışı değil alttaki ihtiyacı hedef almak gerekir. 1. Farkındalık Geliştirme Kişi önce şunu ayırt etmeyi öğrenir: ''Ben şu an aç mıyım yoksa bir şey hissediyor muyum?'' 2. Duygu Tanıma ve İsimlendirme Duygular tanımlandıkça yemekle regüle edilme ihtiyacı azalır. 3. Alternatif Baş Etme Yolları yürüyüş yazı yazma sosyal temas nefes egzersizleri sağlıklı tarifler deneme zararsız içecekler tüketme 4. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) BDT, duygusal yeme davranışını sürdüren düşünce kalıplarını hedef alır: ''Yemezsem rahatlayamam'' ''Ben zaten kontrolsüzüm'' 5. Şema Terapi Odaklı Çalışma Şema terapi perspektifinde, bazı bireylerde erken dönem yaşantılar ve karşılanmamış duygusal ihtiyaçlar ele alınarak bugünkü düşünce, duygu ve davranış örüntülerinin kökenleri üzerinde çalışılır. Bu süreçte kişinin geliştirdiği uyumsuz şemalar, baş etme biçimleri ve tekrar eden ilişki döngüleri fark edilir; ardından daha sağlıklı duygu düzenleme ve ihtiyaç karşılama yolları yapılandırılır. Yemek Sorun Değil, Mesajdır! Duygusal yeme çoğu zaman yanlış anlaşılır. Aslında bu davranış, kişinin kendine söylediği bir şeydir: ''Ben şu an iyi değilim.'' Bu yüzden mesele sadece yemeyi bırakmak değildir. Asıl mesele, yemeğin yerine ne koyulacağıdır. Farkındalık başladığında kişi artık sadece ne yediğini değil neden yediğini de görmeye başlar ve tam olarak iyi olma hali de burada başlar.

''İyi insan olmak istiyorum'' cümlesi çoğu zaman kulağa erdemli, sağlıklı ve hatta ideal bir hedef gibi gelir. Ancak seans odasında bu cümleyi biraz derinleştirdiğimizde çoğu kişinin aslında ''iyi olmak zorundayım'' hissiyle hareket ettiğini görürüz. Bu fark küçük gibi görünse de psikolojik olarak oldukça kritiktir. Çünkü bir noktadan sonra iyi insan olma ihtiyacı, kişinin kendini ihmal ettiği, sınır koyamadığı ve değerini başkalarının memnuniyetine bağladığı bir döngüye dönüşebilir. İyi insan olma ihtiyacı genellikle çocuklukta şekillenir. Özellikle sevginin koşullu olduğu ortamlarda büyüyen bireyler, kabul görmek için belirli davranışları öğrenir. ''Uslu olursam sevilirim'', ''annemi üzmezsem değerliyim'', ''sorun çıkarmazsam kabul edilirim'' gibi inançlar zamanla içselleşir. Bu noktada çocuk, olduğu haliyle değil de olması gerektiği düşünülen haliyle var olmayı öğrenir. Yetişkinlikte ise bu öğrenme; sürekli iyi olmaya çalışma, hayır diyememe, başkalarını önceliklendirme ve kendi ihtiyaçlarını geri plana atma şeklinde kendini gösterebilir. Bugün birçok kişinin iyi insan olma psikolojisi, sürekli iyi olmak zorunda hissetmek, hayır diyememek gibi ifadelerle aradığı durum aslında çoğu zaman bir onay ihtiyacının  sonucudur. Kişi, içsel bir değer hissi geliştiremediğinde bunu dışarıdan almaya çalışır. Başkalarının memnuniyeti, teşekkür etmesi, takdir etmesi ya da en azından eleştirmemesi; kişinin kendini iyi hissetmesinin temel kaynağı haline gelir. Bu nedenle iyi olmak bir tercih değil bir zorunluluk gibi yaşanır. Çünkü iyi olunmadığında ortaya çıkan şey sadece suçluluk değildir; aynı zamanda değersizlik hissidir. Bu döngü özellikle hayır diyememe, sürekli fedakarlık yapma, kendini ihmal etmek ve insanları memnun etme ihtiyacı gibi davranışlarla kendini gösterir. Kişi çoğu zaman sınır koyduğunda kötü biri olacağını düşünür. Oysa burada asıl mesele ahlaki değil psikolojiktir. Sınır koymak, karşı tarafı reddetmekten çok kişinin kendini koruyabilmesiyle ilgilidir. Ancak çocuklukta sınır koymanın cezalandırıldığı ya da reddedildiği deneyimler varsa yetişkinlikte bu davranış tehdit gibi algılanabilir. İyi insan olma ihtiyacıyla yaşayan kişilerde sık gördüğümüz bir diğer durum da içsel çatışmadır. Dışarıdan bakıldığında uyumlu, anlayışlı ve fedakar görünen bu kişiler iç dünyalarında yoğun bir yorgunluk, kırgınlık ve bazen öfke taşırlar. Çünkü sürekli başkalarını gözetmek, kendi ihtiyaçlarını bastırmak anlamına gelir. Bu bastırılan ihtiyaçlar zamanla birikir ve ya pasif - agresif davranışlarla ya da ani duygusal patlamalarla ortaya çıkabilir. Kişi bu noktada kendine şu soruyu sormaya başlar: ''Ben gerçekten iyi biri miyim yoksa sadece öyle görünmeye mi çalışıyorum?'' Sağlıklı İyi Olmak ile Kendini Feda Etmek Arasındaki Fark Aslında sağlıklı bir iyi insan tanımı ile problemli olan arasında önemli bir fark vardır. Sağlıklı iyi olma hali, kişinin hem kendine hem başkalarına karşı dengeli olduğu bir yapıyı içerir. Yani kişi yardım edebilir ama kendini tüketmez, anlayışlı olabilir ama sınırlarını da korur. Problemli olan ise tek taraflıdır: kişi sürekli verir, tolere eder, alttan alır ama karşılığında kendini kaybeder. Bu noktada iyi insan sendromu, aşırı fedakarlık ve kendini ihmal etme gibi kavramlar devreye girer. İyi insan olma ihtiyacının temelinde çoğu zaman reddedilme korkusu ve değersizlik hissi yer alır. Kişi, olduğu haliyle kabul edilmeyeceğine dair derin bir inanç taşır. Bu yüzden ilişkilerde kendini olduğu gibi göstermek yerine daha kabul edilebilir bir versiyonunu sunar. Ancak bu da paradoksal bir durum yaratır: kişi kabul edilir ama aslında gerçek haliyle değil. Bu da içsel bir boşluk hissine yol açar. ''Beni seviyorlar ama aslında ben olduğum için değil.'' düşüncesi, uzun vadede ilişkilerde tatminsizlik yaratır. Bu Döngü Nasıl Değişir? Psikolojik danışmanlık sürecinde bu konu çalışılırken temel hedef, kişinin iyi olma zorunluluğunu fark etmesi ve bunu sorgulamaya başlamasıdır. Özellikle bilişsel davranışçı terapi ve şema terapi yaklaşımlarında kişinin otomatik düşünceleri ve kök inançları ele alınır. ''Herkesi memnun etmeliyim'', ''hayır dersem sevilmem'', ''önce başkaları gelmeli'' gibi düşünceler yeniden yapılandırılır. Aynı zamanda sınır koyma becerisi, suçlulukla baş etme ve kendilik değeri üzerine çalışmalar yapılır. Burada önemli bir kırılma noktası vardır ve görüşmeler sonucunda kişi şunu fark etmeye başlayabilir: İyi olmak ile kendini feda etmek aynı şey değildir. Bu farkındalık geliştiğinde ilişkilerin niteliği de değişir. Daha az kişi kalabilir ama daha gerçek ilişkiler oluşur. Daha az fedakarlık yapılır ama daha az kırgınlık birikir ve en önemlisi, kişi kendini başkalarının gözünden değil kendi içinden değerlendirmeye başlar. Eğer siz de sürekli iyi olmaya çalışıyor, hayır demekte zorlanıyor, başkalarını mutlu ederken kendinizi ihmal ettiğinizi fark ediyorsanız bu durum sadece bir kişilik özelliği değil; üzerinde çalışılabilecek bir psikolojik örüntü olabilir. Çünkü insanın gerçekten iyi olabilmesi için önce kendisine karşı da iyi olması gerekir. Bu denge kurulmadığında, iyi olmak bir erdem olmaktan çıkar ve bir yük haline gelir. Unutmayın, iyi bir insan olmak; herkes için her şeyi yapmak değil hem kendiniz hem başkaları için sağlıklı bir denge kurabilmektir. Bu dengeyi kurmak ise çoğu zaman farkındalıkla başlar, destekle güçlenir. Sevgiyle Kalın. 🥰