Ergenlerde Bağlanma ve Zorbalık

Ergenlik dönemi; kimlik oluşumu, sosyal ilişkiler ve bağımsızlık arayışının yoğunlaştığı, duyguların hızla değiştiği özel bir gelişim evresidir. Bu dönemde gençlerin akran ilişkileri, psikolojik iyi oluşun en güçlü belirleyicilerinden biri haline gelir. Akran zorbalığı ise tam bu noktada devreye girer ve ergenin ruh sağlığını derinden etkileyebilir.

Peki bağlanma stilleri zorbalıkla nasıl ilişkilidir? Bir ergenin çocukluk döneminde ebeveyniyle geliştirdiği bağlanma örüntüsü, akran ilişkilerini ve zorbalığa maruz kalma ya da zorbalık yapma davranışını doğrudan etkileyebilir.

Bağlanma Stilleri ve Zorbalık İlişkisi

Bağlanma stilleri, ergenin kendisi ve başkaları hakkında geliştirdiği temel inançları şekillendirir.

• Güvenli Bağlanma

  -Kendine güvenir, ilişkilerde esnek davranır.

  -Zorbalığa daha az karışır.

  -Zorbalığa maruz kaldığında yardım istemeye daha açıktır.

  
  

• Kaygılı Bağlanma

  -Terk edilme korkusu yüksektir.

  -Aşırı onay ihtiyacı duyar.

  -Zorbalığa hedef olabilir veya dikkat çekmek için zorbalık yapabilir.

  
  

• Kaçınmacı Bağlanma

  -Yakın ilişkilerden kaçar, duygularını gizler.

  -Gücü ve kontrolü ilişkilerde savunma olarak kullanabilir.

  -Daha fazla zorbalık eğilimi gösterir.

  
  

Zorbalık Yapan Ergenin Psikolojik Dinamiği Nasıldır?

• Güç ve üstünlük kurma ihtiyacı duyar.

• Empati eksikliği vardır.

• Evde cezalandırıcı veya umursamaz ebeveyn tutumu olma ihtimali yüksektir.

• Düşük öz değer, bunu saklama çabası mevcuttur.

  
  

Yani zorbalık, çoğu zaman içsel acının dışa vurma biçimidir. Güçlü görünen zorba aslında en kırılgan olandır.

Zorbalığa Maruz Kalan Ergenin İç Dünyası Nasıldır?

• Sürekli eleştirilme korkusu görülür.

• Kendini değersiz görme eğilimi yüksektir.

• Sosyal ortamlardan kaçınma vardır.

• Daha fazla yalnızlaşma meydana gelir.

• Depresyon ve kaygı riskinin artması olasıdır.

  
  

Bağlanma sorunları olan gençler, zorbalığın geldiğini fark etse bile yardım istemekte zorlanabilir.

Ebeveynler ve Uzmanlar Ne Yapabilir?

Bağlanma örüntüsü değiştirilebilir. Güvenli ilişki her yaşta inşa edilebilir.

Evde:

• Duyguları küçümsemeden dinlemek

• “Sen yanlış hissediyorsun” değil → “Seni anlıyorum” demek

• Suçlamadan iletişim kurmak

• Gençlerin mahremiyet ve bağımsızlık ihtiyacına saygı göstermek

  
  

Okulda:

• Zorbalık şikayetlerini ciddiye alan sistemin olması

• Güvenli sosyal ortamlar oluşturmak

• Rehberlik ve psikolojik destek sağlamak

  
  

Psikolog ile:

• Bağlanma temelli müdahaleler gerekir.

• Duygu düzenleme becerileri gelişimi gerekir.

• Sosyal beceri geliştirme programları uygulanmalıdır.

• Kendilik algısını güçlendirmek çok önemlidir.

  
  

Genç; değer gördüğünü, duyulduğunu ve güvende olduğunu hissettiğinde değişim başlar.

Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Alınmalı?

• Okula gitmek istememe durumu görülüyorsa

• Aşırı içe kapanma söz konusuysa

• Kendine zarar verme düşünceleri görülüyorsa

• Aşırı öfke patlamaları varsa

• Uyku, iştah, dikkat sorunları başlamışsa

İzmir Karşıyaka'da Ergen Psikoloğu veya Online Psikolog

Bizler; ergenlik döneminde yaşanan duygusal dalgalanmalar, akran zorbalığı, sosyal kaygı, sınav stresi, aile içi çatışmalar, kimlik gelişimi dikkat ve motivasyon sorunları dijital bağımlılık özgüven problemleri ve duygu düzenleme güçlükleri konusunda ergenlere bilimsel temelli psikolojik destek sunuyoruz. Her gencin bireysel ihtiyaçlarına uygun güvenli destekleyici ve yargısız bir ortam sağlayarak; onların duygularını anlamalarına, sosyal ilişkilerini geliştirmelerine, içsel güçlerini fark etmelerine ve yaşamda karşılaştıkları zorluklarla daha sağlıklı başa çıkmalarına yardımcı olabilmek için titiz çalışmalar yürütüyoruz.

Bağlanma ve zorbalık birbirini karşılıklı olarak besleyen iki güçlü faktördür. Ancak doğru müdahalelerle hem bağlanma güvenli hale getirilebilir hem de zorbalığın olumsuz etkileri büyük ölçüde azaltılabilir. Gençlerin mental sağlığı için atılan her adım, geleceğe yapılan en güçlü yatırımdır.